Aarden zonder geaard stopcontact: twee manieren die wel werken

Niet elk huis heeft een geaard stopcontact. In woningen van voor 1975 ontbreekt de randaarde vaak juist in de slaapkamer, en op zolder of in een appartement kom je hetzelfde tegen. Dat betekent niet dat aarden voor jou niet kan. Je hebt alleen een andere route naar de aarde nodig, en die is er altijd.

Dit artikel gaat over die route. Wil je weten hoe je een stopcontact zelf geaard krijgt, dan is dat elektricienswerk en daar gaan we hier niet over. Dit gaat over hoe je je aardingslaken, slaapmat of kussensloop aansluit als er geen randaarde in de buurt zit.

Waar dat stopcontact eigenlijk voor dient

Een aardingsproduct doet zelf niets elektrisch. Het is een geleidend oppervlak dat via een kabel wordt verbonden met de aarde, waardoor de spanning tussen jou en de grond wegvalt. De randaarde in je stopcontact is daarvoor de makkelijkste ingang, omdat die in huis al doorloopt naar de aardelektrode buiten. Er loopt geen stroom door je kabel: de weerstand van 100.000 ohm in de stekker zorgt daarvoor. Hoe dat technisch werkt staat in aarden: veilig en effectief.

Zonder randaarde zoek je dus gewoon een ander punt dat contact maakt met de aarde. Er zijn er twee die je zelf kunt maken.

1. De aardingspin, rechtstreeks de grond in

Dit is de meest directe verbinding die er is: geen huisinstallatie ertussen, alleen jij en de grond. Je duwt de aardingspin een stuk de aarde in, in de tuin of in een border. Via de kabel van vijftien meter breng je die verbinding naar binnen, langs het kozijn of onder een raam door, tot aan je bed of bureau.

Een paar dingen die het verschil maken. Zet de pin op een plek waar de grond niet uitdroogt, want vochtige aarde geleidt aanzienlijk beter dan stof. Onder een regenpijp of in de schaduw van een struik is dus beter dan midden op een zonnig terras. Duw hem ver genoeg in, tot minstens twintig centimeter zit je in de laag die vochtig blijft. En laat de kabel geen scherpe knik maken in een kozijnrand; leg hem er losjes langs.

Woon je op een eerste of tweede verdieping met groen onder je raam, dan kan dit ook. De kabel is dun genoeg om het raam erop dicht te doen.

Deze route is ook de logische keuze als je twijfelt aan de kwaliteit van je huisinstallatie of als je in een vakantiehuis of camper zit.

2. De krokodillenklem, via de radiator

Woon je op een verdieping zonder buitenruimte, dan is de krokodillenklem de praktische oplossing. Je klemt hem op een metalen radiator, een radiatorbuis of een koppeling. Bij de meeste centrale verwarmingen loopt dat leidingwerk door tot in de grond, en daarmee heb je je aardverbinding.

Let op één ding: verf geleidt niet. Klem je op een gelakte radiator, dan meet je niets. Zoek een onbehandeld stuk, meestal de koppeling of het stukje buis achter de radiator, of schuur een klein plekje bij waar de klem pakt. Kunststof leidingen werken niet, en een radiator die na een verbouwing los is komen te staan van de rest van de installatie ook niet. Daarom is even nameten geen overbodige stap.

Wat niet werkt

Deze lijst bestaat omdat mensen het proberen.

• Een bloembak of balkonbak. Er zit echte aarde in, maar die bak staat op een balkon en niet op de grond. Er is geen verbinding met de aarde eronder, hoe echt het zand er ook uitziet.
• Een gelakte of gepoedercoate radiator. De klem raakt de verf, niet het metaal. Zoek een blank stukje.
• Kunststof waterleidingen. Veel nieuwbouw en verbouwingen hebben kunststof in plaats van koper. Dat geleidt niet.
• De waterleiding als aardpunt. Vroeger een gangbare oplossing, tegenwoordig onbetrouwbaar omdat er vrijwel overal kunststof stukken tussen zitten.
• Een gasleiding. Nooit. Klem nooit iets op een gasleiding, om welke reden dan ook. Dat is geen aardpunt en het hoort geen elektrische functie te hebben.
• Een verlengsnoer zonder aarde. Zit je stekker in een verlengdoos met twee pennen en geen aardcontact, dan is de hele keten verbroken, ook als het stopcontact aan de muur wel geaard is.

Controleren of het werkt

Met een multimeter ben je in twee minuten klaar. Zet hem op weerstand, houd de ene punt op het punt waar je klem zit en de andere op de aardepen van een geaard stopcontact elders in huis. Zie je vrijwel nul ohm, dan is de verbinding er.

Heb je nergens een geaard stopcontact, meet dan het effect op jezelf. Zet de meter op wisselspanning, houd de ene punt tussen je vingers en steek de andere in de aarde buiten. Kijk wat er staat, ga daarna op je aardingsproduct liggen of zitten en kijk opnieuw. Die waarde hoort van honderden millivolt naar bijna nul te zakken. Gebeurt dat, dan werkt je opstelling. Meer over die meting staat in aarden en EMV.

Waar sluit je het op aan

Pin en klem zijn alleen de verbinding. Wat je eraan hangt bepaalt wanneer je aardt. Alles uit het assortiment past op beide:

• Voor de nacht: het laken, het hoeslaken, de slaapmat of de kussensloop.
• Voor overdag: de bureaumat onder je onderarmen, of de yogamat onder je voeten.
• Op de bank: de deken.

Slaap je met zijn tweeën en wil je één verbinding delen, dan splitst de splitter de kabel naar twee producten. Komt de pin niet ver genoeg, dan haal je met het verlengsnoer nog eens vijftien meter.

Welke van de twee kies je

Heb je een tuin of balkon met echte grond, neem dan de pin. Woon je op een verdieping met alleen radiatoren, neem dan de klem. In een appartement is de klem meestal de eenvoudigste van de twee.

Twijfel je over welk aardingsproduct daarbij past, dan zet welk aardingsproduct past bij jou ze naast elkaar, met de nadelen erbij.

Verder lezen

Begin je net, dan neemt aarden voor beginners je stap voor stap door de praktijk. Wil je weten wat er gemeten is, dan staat dat in wetenschappelijk bewijs voor aarden. En hoe je je laken houdt zoals het is, staat in aardingslaken wassen.

Kom je er niet uit met je situatie, stuur ons dan even een bericht via de contactpagina. Beschrijf kort wat je in huis hebt, dan denken we mee. Je hebt bovendien dertig dagen bedenktijd, dus je kunt het gewoon een paar weken uitproberen.