Aarden en EMV: wat het wel doet en wat niet

Rond elk stopcontact, elke laadadapter en elke leiding in je muur staat een elektrisch wisselveld. Je merkt er niets van, maar je lichaam vangt het wel op: er komt spanning op je huid te staan. Dat is geen theorie of inschatting, het is iets wat je met een gewone multimeter kunt aflezen. En het is precies het stuk waar aarden meetbaar iets aan verandert.

Over dit onderwerp wordt veel beweerd en weinig gemeten. Daarom staat hieronder wat er wél is vastgelegd, met de getallen erbij, en net zo duidelijk wat aarden niet doet.

Wat er op je huid staat

Zet een multimeter op wisselspanning, houd de ene punt tussen je vingers en steek de andere in de aarde buiten. In een gemiddelde slaapkamer lees je een paar honderd millivolt af, soms een paar volt. Ga vlak naast een verlengsnoer of een bureaulamp staan en de waarde loopt op.

Die spanning komt uit de bedrading in je muren, niet uit je apparaten. Ze staat er ook als alles uit staat, want er hoeft geen stroom te lopen om een veld op te wekken. Daarom is de kop van je bed vaak de plek met de hoogste waarde: daar zitten schakelaars, een lamp, een lader en een wekker bij elkaar, op de plek waar je acht uur ligt.

Wat aarden daarmee doet

Zodra je verbonden bent met de aarde vloeit die lading weg en zakt de waarde naar bijna nul. Het is dezelfde meting als hierboven, alleen met de verbinding aangesloten. Dat gebeurt binnen seconden en je ziet het live gebeuren terwijl je de stekker erin doet.

Hoe groot dat verschil is, is los van elkaar meerdere keren nagemeten. Onafhankelijke metingen komen uit op een daling met een factor twintig tot negentig, afhankelijk van hoeveel apparatuur er aan staat en hoe de kamer bedraad is.

De zwaarste publicatie hierover komt uit de neonatologie. In 2017 legden Passi en collega's het vast bij zesentwintig te vroeg geboren baby's op een intensive care: de spanning op de huid zakte met ongeveer 95 procent zodra de aarding werd aangesloten, van 415 naar 19 millivolt, en de vagustonus steeg met 67 procent. Gepubliceerd in Neonatology, deel 112, pagina 187 tot 192.

Die studie weegt om twee redenen zwaar. Pasgeborenen hebben geen verwachtingen over wat aarden zou moeten doen, dus een placebo-effect is uitgesloten. En een intensive care staat vol apparatuur, dus het is precies de omgeving waar dit type veld het sterkst is.

Wat aarden niet doet

Aarden werkt op de lading die op je lichaam komt te staan. Het haalt weg wat de bedrading om je heen op je huid zet. Verder gaat het niet.

Het is geen scherm en geen filter. De wifisignalen in je huis gaan gewoon door de kamer, je telefoon zendt en ontvangt precies zoals daarvoor, en de zendmast verderop merkt er niets van. Dat zijn hoogfrequente signalen en die werken anders dan het laagfrequente veld waar dit over gaat.

Wie je een product verkoopt dat beschermt tegen straling, verkoopt je iets anders dan wij. Wij verkopen een verbinding met de aarde, en het enige wat daar meetbaar door verandert is de spanning op je huid.

Wat je blootstelling wél verlaagt

Als het je om de velden zelf te doen is en niet om de lading op je lichaam, dan werkt dit:

• Afstand. Een veld neemt snel af naarmate je er verder vanaf bent. Een lader op een meter afstand in plaats van naast je kussen scheelt meer dan welk product ook.
• De stekker eruit. Een apparaat dat uit staat maar in het stopcontact zit, houdt het veld in het snoer in stand. Eruit halen doet dat niet.
• Bedraad waar het kan. Een vaste verbinding naar je werkplek of je televisie zendt niet.
• Vliegtuigmodus ’s nachts. Kost niets en scheelt acht uur.
• Laten meten. Wil je het echt weten, dan meet een bouwbioloog laag- en hoogfrequent apart, met apparatuur die veel verder gaat dan een multimeter.

Dat lijstje verkoopt je niets. Het staat er omdat het klopt.

Waar aarden het meeste oplevert

De slaapkamer, om twee redenen. Je ligt er het langst achter elkaar, en het is de kamer waar de meeste mensen ongemerkt de meeste apparaten vlak bij hun hoofd hebben staan.

Praktisch begin je daar met het laken, de slaapmat of als kleinste stap de kussensloop. Werk je de hele dag achter een scherm, dan is de bureaumat onder je onderarmen de plek waar je overdag het verschil meet.

Zit er geen geaard stopcontact in de kamer, dan kan het alsnog met een aardingspin of een krokodillenklem. Beide staan in aarden zonder geaard stopcontact.

Zelf nameten

Je hoeft ons niet op ons woord te geloven, en dat is precies het punt van dit artikel. Een multimeter van twintig euro is genoeg.

Zet hem op wisselspanning met een bereik van twee volt. Houd de ene meetpen tussen duim en wijsvinger. Steek de andere in de aardingspen van een geaard stopcontact, of gebruik een krokodillenklem op een blanke cv-buis. Lees af. Sluit dan je aardingsproduct aan, ga erop liggen of zitten, en lees opnieuw.

Zie je de waarde van honderden millivolt naar tientallen of lager zakken, dan werkt je opstelling. Zie je geen verschil, dan zit er iets los of is het stopcontact niet geaard.

Hoe de verbinding technisch in elkaar zit, en waarom er nooit stroom door je product kan lopen, staat in aarden: veilig en effectief. Alle studies over aarden met jaartal en aantal deelnemers staan op een rij in wetenschappelijk bewijs voor aarden.

Earthle verkoopt geen medische hulpmiddelen en vervangt geen behandeling. Heb je klachten, gebruik je medicijnen, ben je zwanger of heb je een implantaat, overleg dan eerst met je arts.